PM-सेतू योजना 2026: छत्रपती संभाजीनगर ITI क्लस्टरसाठी 238 कोटींची गुंतवणूक; आधुनिक कौशल्य प्रशिक्षणाला चालना

PM-सेतू योजना 2026: छत्रपती संभाजीनगर ITI क्लस्टरसाठी 238 कोटींची गुंतवणूक; आधुनिक कौशल्य प्रशिक्षणाला चालना

महाराष्ट्रातील औद्योगिक प्रशिक्षण संस्था (ITI) आणि कौशल्य विकास क्षेत्रासाठी महत्त्वाची बातमी समोर आली आहे. PM-सेतू (PM SETU) योजनेंतर्गत छत्रपती संभाजीनगर येथील ITI क्लस्टरसाठी 238 कोटी रुपयांच्या गुंतवणूक प्रस्तावाची बातमी प्रसिद्ध झाली आहे. या प्रकल्पामुळे ITI मधील प्रशिक्षण सुविधा आधुनिक करण्यास आणि विद्यार्थ्यांना उद्योगाभिमुख कौशल्ये विकसित करण्यास मदत होण्याची अपेक्षा आहे.

या लेखात PM-सेतू योजना काय आहे, छत्रपती संभाजीनगर ITI क्लस्टरमधील प्रस्तावित गुंतवणूक, पुणे ITI क्लस्टर, आधुनिक तंत्रज्ञान प्रशिक्षण आणि ITI विद्यार्थ्यांना होणारे संभाव्य फायदे याबद्दल माहिती जाणून घेऊया.

PM-सेतू योजना म्हणजे काय?

PM-सेतू (Pradhan Mantri Skilling and Employability Transformation through Upgraded ITIs) ही देशातील निवडक शासकीय औद्योगिक प्रशिक्षण संस्थांचे आधुनिकीकरण करण्यासाठी राबविण्यात येणारी योजना आहे.

या योजनेचा मुख्य उद्देश ITI संस्थांमधील प्रशिक्षण व्यवस्था उद्योगांच्या गरजांशी सुसंगत करणे, आधुनिक उपकरणे उपलब्ध करून देणे आणि विद्यार्थ्यांची रोजगारक्षमता वाढविणे हा आहे.

या योजनेंतर्गत पुढील बाबींवर भर दिला जाणार आहे:

• आधुनिक प्रशिक्षण यंत्रसामग्री आणि प्रयोगशाळा.

• उद्योगांच्या सहभागातून कौशल्य विकास.

• अद्ययावत तंत्रज्ञानावर आधारित प्रशिक्षण.

• प्रात्यक्षिक शिक्षण आणि रोजगाराभिमुख अभ्यासक्रम.

• प्रशिक्षण संस्था आणि औद्योगिक क्षेत्र यांच्यात समन्वय.

छत्रपती संभाजीनगर ITI क्लस्टरसाठी 238 कोटींची गुंतवणूक

प्रसिद्ध झालेल्या वृत्तानुसार, छत्रपती संभाजीनगर येथील ITI क्लस्टरच्या विकासासाठी 238 कोटी रुपयांच्या गुंतवणुकीचा प्रस्ताव मांडण्यात आला आहे. या प्रकल्पात बेलराइज इंडस्ट्रीजचा अँकर इंडस्ट्री पार्टनर म्हणून सहभाग असल्याचे वृत्त आहे.

या प्रस्तावित गुंतवणुकीचा उद्देश प्रशिक्षण सुविधांचे आधुनिकीकरण, आधुनिक तांत्रिक कौशल्यांचा विकास आणि उद्योगांना आवश्यक असलेले कुशल मनुष्यबळ तयार करणे हा आहे.

महत्त्वाचे: 238 कोटी रुपयांचा आकडा, भागीदार कंपनीची भूमिका आणि प्रकल्पाच्या मंजुरीची सद्यस्थिती यांची अधिकृत आदेश किंवा सरकारी प्रसिद्धिपत्रकाद्वारे खात्री करावी.

पुणे ITI क्लस्टरसाठीही उद्योग भागीदारी

छत्रपती संभाजीनगरप्रमाणे पुणे ITI क्लस्टरच्या विकासासाठीही उद्योगांच्या सहभागातून गुंतवणुकीचा प्रस्ताव असल्याचे वृत्त प्रसिद्ध झाले आहे.

पुणे हे वाहन उद्योग, उत्पादन क्षेत्र, इलेक्ट्रॉनिक्स आणि अभियांत्रिकी उद्योगांसाठी महत्त्वाचे केंद्र आहे. त्यामुळे ITI प्रशिक्षण आणि उद्योगांच्या प्रत्यक्ष गरजा यांच्यातील समन्वय वाढविण्यासाठी अशा भागीदारी उपयुक्त ठरू शकतात.

मात्र, पुणे क्लस्टरमधील गुंतवणुकीची रक्कम, भागीदार आणि अंमलबजावणीचे वेळापत्रक अधिकृत माहितीनुसार तपासावे.

PM-सेतू योजनेसाठी 60 हजार कोटी रुपयांची तरतूद

उपलब्ध वृत्तातील माहितीनुसार, योजनेसाठी एकूण 60,000 कोटी रुपयांच्या निधीचा आराखडा नमूद करण्यात आला आहे.

निधीचा स्रोत	नमूद केलेली रक्कम
केंद्र सरकार	₹30,000 कोटी
राज्य सरकारे	₹20,000 कोटी
उद्योग क्षेत्र	₹10,000 कोटी
एकूण	₹60,000 कोटी

वरील आकडे लेखासाठी उपलब्ध झालेल्या वृत्तातील माहितीनुसार दिले आहेत. प्रत्यक्ष मंजूर निधी, केंद्र व राज्यांचा वाटा आणि उद्योगांचे योगदान यासाठी अधिकृत योजनेची मार्गदर्शक तत्त्वे तपासणे आवश्यक आहे.

Hub आणि Spoke मॉडेलद्वारे ITI चे आधुनिकीकरण

PM-सेतू योजनेतील Hub आणि Spoke मॉडेल हे प्रशिक्षण सुविधांचा अधिक व्यापक वापर करण्यासाठी महत्त्वाचे आहे.

या मॉडेलमध्ये निवडक प्रमुख ITI संस्थांमध्ये आधुनिक प्रशिक्षण सुविधा विकसित केल्या जातात. त्यांच्याशी संलग्न इतर ITI संस्थांनाही या सुविधांचा लाभ मिळवून देण्याचे उद्दिष्ट असते.

या पद्धतीमुळे पुढील फायदे मिळण्याची शक्यता आहे:

1. आधुनिक उपकरणांवर प्रात्यक्षिक प्रशिक्षण.

2. प्रशिक्षकांसाठी अद्ययावत तांत्रिक प्रशिक्षण.

3. उद्योगांच्या गरजेनुसार कौशल्य विकास.

4. विविध ITI संस्थांमध्ये प्रशिक्षण संसाधनांचा अधिक चांगला वापर.

5. प्रशिक्षणार्थ्यांना रोजगार आणि अप्रेंटिसशिपच्या संधींसाठी तयारी.

कोणत्या आधुनिक तंत्रज्ञानाचे प्रशिक्षण मिळू शकते?

उद्योगांच्या गरजा आणि संबंधित क्लस्टरच्या अंमलबजावणी आराखड्यानुसार पुढील आधुनिक तंत्रज्ञान क्षेत्रांना महत्त्व मिळू शकते:

• कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI)

• इलेक्ट्रिक वाहने (EV)

• रोबोटिक्स आणि ऑटोमेशन

• सायबर सुरक्षा

• सेमीकंडक्टर आणि इलेक्ट्रॉनिक्स

• इंटरनेट ऑफ थिंग्ज (IoT)

• ड्रोन तंत्रज्ञान

• सौर ऊर्जा आणि हरित तंत्रज्ञान

• डिजिटल उत्पादन आणि स्मार्ट मॅन्युफॅक्चरिंग

ही संभाव्य तंत्रज्ञान क्षेत्रे आहेत. प्रत्येक ITI मध्ये वरील सर्व अभ्यासक्रम सुरू होतील, असे समजू नये. प्रत्यक्ष अभ्यासक्रम संबंधित संस्थेच्या मंजूर आराखड्यानुसार निश्चित होतील.

ITI विद्यार्थ्यांना काय फायदा होणार?

PM-सेतू योजनेच्या प्रभावी अंमलबजावणीमुळे ITI विद्यार्थ्यांना पुढील फायदे मिळण्याची अपेक्षा आहे.

1. आधुनिक प्रशिक्षण सुविधा: अद्ययावत यंत्रसामग्री आणि प्रशिक्षण उपकरणांचा वापर करण्याची संधी.

2. उद्योगाभिमुख कौशल्ये: उद्योगांमध्ये वापरल्या जाणाऱ्या तंत्रज्ञानाशी संबंधित कौशल्ये आत्मसात करण्यास मदत.

3. अप्रेंटिसशिपच्या संधी: उद्योगांशी समन्वय वाढल्यास प्रत्यक्ष कामाचा अनुभव मिळविण्याच्या संधी वाढू शकतात.

4. रोजगारक्षमता वाढविणे: तांत्रिक कौशल्ये, प्रात्यक्षिक अनुभव आणि उद्योगांच्या अपेक्षांशी सुसंगत प्रशिक्षणामुळे नोकरीसाठी तयारी सुधारू शकते.

5. स्थानिक उद्योगांना कुशल मनुष्यबळ: उद्योगांना आवश्यक असलेले प्रशिक्षित उमेदवार उपलब्ध होण्यास मदत होऊ शकते.

हे फायदे प्रत्यक्षात कितपत मिळतील, हे प्रकल्पाची अंमलबजावणी, उपलब्ध सुविधा, प्रशिक्षणाची गुणवत्ता आणि उद्योगांच्या सहभागावर अवलंबून असेल.

महाराष्ट्रातील ITI आणि कौशल्य विकास क्षेत्रासाठी महत्त्व

महाराष्ट्रातील शासकीय ITI संस्थांमध्ये इलेक्ट्रिशियन, फिटर, वायरमन, वेल्डर, COPA, मेकॅनिक मोटार व्हेईकल, इलेक्ट्रॉनिक्स मेकॅनिक आणि इतर व्यवसायांचे प्रशिक्षण दिले जाते.

उद्योगांमध्ये ऑटोमेशन, इलेक्ट्रिक वाहने, डिजिटल तंत्रज्ञान आणि आधुनिक उत्पादन पद्धतींचा वापर वाढत असल्यामुळे प्रशिक्षण व्यवस्थेत बदल करणे आवश्यक आहे.

छत्रपती संभाजीनगर आणि पुणे येथील ITI क्लस्टरच्या आधुनिकीकरणातून प्रशिक्षणार्थी, प्रशिक्षक आणि उद्योग यांच्यातील समन्वय वाढण्याची संधी निर्माण होऊ शकते.

ITI विद्यार्थ्यांनी काय करावे?

ITI विद्यार्थ्यांनी आपल्या व्यवसायातील मूलभूत कौशल्ये मजबूत करण्यासोबतच आधुनिक तंत्रज्ञानाचे ज्ञान मिळवावे. अप्रेंटिसशिपसाठी अर्ज करणे, प्रात्यक्षिकांचा नियमित सराव करणे आणि अधिकृत भरती व प्रशिक्षणविषयक सूचना तपासणे महत्त्वाचे आहे.

योजनेअंतर्गत नवीन अभ्यासक्रम, प्रवेश प्रक्रिया किंवा प्रशिक्षण सुविधा सुरू झाल्यास त्यांची माहिती संबंधित ITI, कौशल्य विकास विभाग किंवा अधिकृत सरकारी संकेतस्थळावरून तपासावी.

आयटीआय संबंधित अधिक माहितीसाठी आम्हाला फॉलो करा

आयटीआय प्रवेश, परीक्षा, NCVT प्रमाणपत्र, नोकरीच्या संधी आणि सर्व लेटेस्ट अपडेट्ससाठी आमच्या सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्मला नक्की फॉलो करा.

🌐 Website: www.nkrathod.in

📘 Facebook: fb.com/nkrathod.in

🐦 Twitter (X): @nkrathod_in

📸 Instagram: @nkrathod.in

📢 Telegram: t.me/itiupdate

▶️ YouTube: YouTube Channel

---

✅ आयटीआय बद्दल सर्व काही – एका क्लिकवर!

✔ ITI प्रवेश माहिती

✔ परीक्षा व निकाल अपडेट

✔ NCVT प्रमाणपत्र माहिती

✔ अप्रेंटिसशिप व रोजगार संधी

✔ सरकारी व खासगी नोकरी अपडेट्स

✔ लेटेस्ट ITI बातम्या व सूचना

📢 ITI संबंधित प्रत्येक महत्त्वाचे अपडेट सर्वप्रथम मिळवण्यासाठी आम्हाला फॉलो करा!