DGT कडून ITI अभ्यासक्रमात मोठे बदल! 2026-27 पासून सुधारित अभ्यासक्रम लागू आणि नवीन ट्रेड्स

DGT कडून ITI अभ्यासक्रमात मोठे बदल! 2026-27 पासून नवीन ट्रेड्स आणि सुधारित अभ्यासक्रम लागू

Published On: 14 जुलै 2026
Category: ITI Admission | Skill Development | DGT | CTS

भारत सरकारच्या कौशल्य विकास आणि उद्योजकता मंत्रालयाच्या (MSDE) अंतर्गत Directorate General of Training (DGT) ने 09 जुलै 2026 रोजी महत्त्वपूर्ण अधिसूचना जारी केली आहे. या अधिसूचनेनुसार 2026-27 शैक्षणिक सत्रापासून देशातील सर्व सरकारी आणि खासगी ITI, NSTI आणि IToT संस्थांमध्ये नवीन अभ्यासक्रम सुरू करण्यात येणार असून अनेक विद्यमान ट्रेड्सचे अभ्यासक्रम देखील सुधारित करण्यात आले आहेत.

---

DGT ने हा निर्णय का घेतला?

देशात वाढत्या तांत्रिक प्रगती, उद्योगांच्या बदलत्या गरजा आणि भविष्यातील रोजगाराच्या संधी लक्षात घेऊन DGT ने हा निर्णय घेतला आहे.

या बदलांमुळे विद्यार्थ्यांना मिळणार आहेत:

• उद्योगानुरूप (Industry Relevant) कौशल्ये
• NCVET आणि NSQF अनुरूप अभ्यासक्रम
• 150 तासांचे OJT/Project Work
• रोजगारक्षमतेत वाढ

---

नवीन सुरू करण्यात आलेला ट्रेड

2026-27 पासून खालील नवीन ट्रेड सुरू करण्यात आला आहे.

ट्रेड	पात्रता	कालावधी	NSQF
Nuclear Power Plant Technician	10वी उत्तीर्ण	2 वर्षे	Level 4

हा ट्रेड विद्यार्थ्यांना न्यूक्लियर पॉवर प्लांट ऑपरेशन, सेफ्टी आणि मेंटेनन्स क्षेत्रातील प्रशिक्षण देईल.

अ. क्र.	ट्रेडचे नाव	क्षेत्र	पात्रता	कालावधी	NSQF स्तर
1	Nuclear Power Plant Technician	Power	10वी उत्तीर्ण	2 वर्षे	Level 4.0

 भविष्यातील (Future Skills) 32 नवीन ट्रेड्स

अ. क्र.	ट्रेडचे नाव	कालावधी	NSQF स्तर
1	5G Network Technician	1 वर्ष	4.5
2	Additive Manufacturing (3D Printing) Technician	2 वर्षे	3.5
3	Aeronautical Structure and Equipment Fitter	2 वर्षे	4.0
4	Artificial Intelligence Programming Assistant	1 वर्ष	3.5
5	CNC Machining Technician	2 वर्षे	4.0
6	Computer Aided Manufacturing (CAM) Programmer	1 वर्ष	3.5
7	Cyber Security Assistant	1 वर्ष	3.5
8	Data Annotation Assistant	1 वर्ष	3.5
9	Drone Pilot (Junior)	6 महिने	3.0
10	Drone Technician	6 महिने	3.0
11	Engineering Design Technician	1 वर्ष	3.5
12	Fiber To Home Technician	6 महिने	3.0
13	Geo Informatics Assistant	1 वर्ष	3.5
14	Green Hydrogen Production Technician	1 वर्ष	3.5
15	Industrial Internet of Things (IIoT) Technician	2 वर्षे	4.0
16	Industrial Robotics and Digital Manufacturing	1 वर्ष	3.5
17	Information Technology	2 वर्षे	4.0
18	Internet of Things Technician (Smart Agriculture)	1 वर्ष	3.5
19	Internet of Things Technician (Smart City)	1 वर्ष	3.5
20	Internet of Things Technician (Smart Healthcare)	1 वर्ष	3.5
21	Manufacturing Process Control & Automation	1 वर्ष	3.5
22	Mechanic Electric Vehicle	2 वर्षे	4.0
23	Multimedia, Animation & Special Effects	1 वर्ष	3.5
24	Nuclear Power Plant Technician	2 वर्षे	4.0
25	Semiconductor Technician	1 वर्ष	4.5
26	Small Hydro Power Plant Technician	2 वर्षे	4.0
27	Smartphone Technician Cum App Tester	6 महिने	3.5
28	Software Testing Assistant	1 वर्ष	4.5
29	Solar Technician (Electrical)	1 वर्ष	3.5
30	Technician Mechatronics	2 वर्षे	4.0
31	Virtual Analysis and Designer – FEM (Finite Element Method)	2 वर्षे	4.0
32	Wind Plant Technician	2 वर्षे	4.0

टीप: DGT ने 2026-27 सत्रासाठी उदयोन्मुख तंत्रज्ञान आणि उद्योगांच्या गरजा लक्षात घेऊन वरील 32 Future Skills Courses जाहीर केले आहेत. हे अभ्यासक्रम AI, EV, Robotics, Cyber Security, Semiconductor, Green Energy, IIoT आणि Advanced Manufacturing सारख्या क्षेत्रांमध्ये कौशल्य विकसित करण्यासाठी तयार करण्यात आले आहेत.

विद्यार्थ्यांना काय फायदा होणार?

या निर्णयामुळे विद्यार्थ्यांना:

• आधुनिक तंत्रज्ञानाचे प्रशिक्षण
• AI, Robotics, EV, Semiconductor, Cyber Security यांसारख्या क्षेत्रात करिअरची संधी
• उद्योगांमध्ये रोजगार मिळण्याची अधिक शक्यता
• Skill India आणि Make in India अभियानाला चालना

---

हे बदल कधीपासून लागू होणार?

DGT च्या अधिसूचनेनुसार 2026-27 प्रवेश सत्रापासून देशातील सर्व Government आणि Private ITI, NSTI आणि IToT संस्थांमध्ये हे नवीन अभ्यासक्रम लागू करण्यात येतील.

---

महत्त्वाचे मुद्दे (Highlights)

✅ 2026-27 पासून नवीन अभ्यासक्रम लागू
✅ Nuclear Power Plant Technician हा नवीन CTS ट्रेड
✅ 30 विद्यमान ट्रेड्सचे अभ्यासक्रम सुधारित
✅ 32 Future Skill Courses जाहीर
✅ AI, EV, Semiconductor, Cyber Security सारख्या आधुनिक क्षेत्रांवर भर
✅ उद्योगांच्या गरजेनुसार अभ्यासक्रमात मोठे बदल

अ. क्र.	ट्रेडचे नाव	कालावधी	NSQF स्तर
1	Bamboo Works	1 वर्ष	2.5
2	Computer Operator and Programming Assistant (COPA)	1 वर्ष	3.5
3	Cosmetology	1 वर्ष	3.5
4	Cosmetology (For Visually Impaired & Other Disabled) (पूर्वी Hair & Skin Care for VI & OD)	1 वर्ष	3.5
5	Draughtsman Civil	2 वर्षे	4.0
6	Drone Pilot (Junior)	6 महिने	3.0
7	Drone Technician	6 महिने	3.0
8	Electrician	2 वर्षे	4.0
9	Electronics Mechanic	2 वर्षे	4.0
10	Fitter	2 वर्षे	4.0
11	Health Sanitary Inspector	1 वर्ष	3.5
12	Information and Communication Technology System Maintenance	2 वर्षे	4.0
13	IoT Technician (Smart Agriculture)	1 वर्ष	3.5
14	IoT Technician (Smart City)	1 वर्ष	3.5
15	IoT Technician (Smart Healthcare)	1 वर्ष	3.5
16	Mason (Building Constructor)	1 वर्ष	2.5
17	Mechanic Agricultural Machinery	2 वर्षे	4.0
18	Mechanic Consumer Electronic Appliances	2 वर्षे	4.0
19	Mechanic Diesel	1 वर्ष	3.5
20	Mechanic Motor Vehicle	2 वर्षे	4.0
21	Mechanic Tractor	1 वर्ष	3.5
22	Plumber	1 वर्ष	2.5
23	Secretarial Practice (English)	1 वर्ष	3.5
24	Spa Therapy	1 वर्ष	3.5
25	Stenographer Secretarial Assistant (Hindi)	1 वर्ष	3.5
26	Technician Medical Electronics	2 वर्षे	4.0
27	Welder (GMAW & GTAW)	1 वर्ष	2.5
28	Wireman	2 वर्षे	3.0
29	Wood Work Technician	1 वर्ष	2.5
30	Vessel Navigator	2 वर्षे	4.0

📌 आयटीआय संबंधित अधिक माहितीसाठी आम्हाला फॉलो करा

आयटीआय प्रवेश, परीक्षा, NCVT प्रमाणपत्र, नोकरीच्या संधी आणि सर्व लेटेस्ट अपडेट्ससाठी आमच्या सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्मला नक्की फॉलो करा.

---

• 🌐 Website: www.nkrathod.in
• 📘 Facebook: fb.com/nkrathod.in
• 🐦 Twitter (X): @nkrathod_in
• 📸 Instagram: @nkrathod.in
• 📢 Telegram: t.me/itiupdate
• ▶️ YouTube: YouTube Channel

---

✅ आयटीआय बद्दल सर्व काही – एका क्लिकवर!

• ✔ ITI प्रवेश माहिती
• ✔ परीक्षा व निकाल अपडेट
• ✔ NCVT प्रमाणपत्र माहिती
• ✔ अप्रेंटिसशिप व रोजगार संधी
• ✔ सरकारी व खासगी नोकरी अपडेट्स
• ✔ लेटेस्ट ITI बातम्या व सूचना

📌 संपूर्ण आयटीआय माहिती – एकाच ठिकाणी!
🌐 www.nkrathod.in

📄 DGT Circular / Notification PDF

ITI नवीन ट्रेड्स, सुधारित CTS अभ्यासक्रम, अधिकृत परिपत्रके (Circulars), Notification, Training Calendar आणि इतर महत्त्वाचे दस्तऐवज डाउनलोड करा.

📥 Download DGT Circulars 📘 Download CTS Curriculum PDF

DOWNLOAD SLLAYBUS LINK- CLIK HERE

---

Source: Directorate General of Training (DGT), Ministry of Skill Development & Entrepreneurship, Government of India.

🌐 More ITI Updates:
www.nkrathod.in