देशभरातील 14,688 ITI मध्ये 169 अभ्यासक्रम – युवकांसाठी कौशल्य प्रशिक्षणाची मोठी संधी

 

देशभरातील 14,688 आयटीआयमध्ये 169 अभ्यासक्रमांद्वारे युवकांना कौशल्य प्रशिक्षण

नवी दिल्ली:
देशातील युवकांना रोजगारक्षम बनवण्यासाठी केंद्र सरकारकडून औद्योगिक प्रशिक्षण संस्था (ITI) यांच्या माध्यमातून मोठ्या प्रमाणावर कौशल्य प्रशिक्षण दिले जात आहे. कौशल्य विकास व उद्योजकता मंत्रालय (MSDE) अंतर्गत कार्यरत प्रशिक्षण महासंचालनालय (DGT) हे शिल्पकार प्रशिक्षण योजना (Craftsmen Training Scheme – CTS) राबवत आहे.

या योजनेअंतर्गत देशभरातील आयटीआय संस्थांमध्ये विविध तांत्रिक अभ्यासक्रमांद्वारे विद्यार्थ्यांना उद्योगानुरूप प्रशिक्षण दिले जाते.

---

देशभरात 14,688 आयटीआय कार्यरत

सध्या भारतात एकूण 14,688 आयटीआय संस्था कार्यरत आहेत.

त्यामध्ये:

• 3,345 सरकारी आयटीआय

• 11,343 खाजगी आयटीआय

या सर्व संस्थांमध्ये 169 विविध ट्रेडमध्ये कौशल्य प्रशिक्षण दिले जाते. या प्रशिक्षणामुळे युवकांना उद्योगात काम करण्यासाठी आवश्यक तांत्रिक कौशल्य मिळते.

---

उद्योगाच्या गरजेनुसार अभ्यासक्रम अद्ययावत

शिल्पकार प्रशिक्षण योजनेअंतर्गत आयटीआयमधील अभ्यासक्रम वेळोवेळी अद्ययावत केले जातात. हे बदल उद्योग, शिक्षण क्षेत्र आणि राज्य सरकारांच्या सल्ल्यानुसार केले जातात.

अभ्यासक्रम सुधारताना खालील बाबींवर विशेष भर दिला जातो:

आधुनिक तंत्रज्ञानाचा समावेश

अत्याधुनिक मशीनरी आणि उपकरणांचा वापर
अध्यापन पद्धतीत सुधारणा
मूल्यांकन प्रणाली अधिक मजबूत करणे

यामुळे विद्यार्थ्यांना रोजगार व स्वयंरोजगारासाठी तयार करण्यात मदत होते.

---

आयटीआयमध्ये प्रवेश घेणाऱ्या विद्यार्थ्यांची संख्या वाढली

गेल्या काही वर्षांत आयटीआयमध्ये प्रवेश घेणाऱ्या विद्यार्थ्यांची संख्या लक्षणीय वाढली आहे.

1. 2022-23: 12.51 लाख विद्यार्थी

2. 2025-26: 14.70 लाख विद्यार्थी

ही वाढ युवकांमध्ये कौशल्याधारित शिक्षणाबद्दल वाढती जागरूकता दर्शवते.

---

31 नवीन युगातील ट्रेडची सुरुवात

प्रशिक्षण महासंचालनालयाने आधुनिक तंत्रज्ञान लक्षात घेऊन 31 नवीन युगातील ट्रेड (New Age Trades) सुरू केले आहेत.

यामध्ये प्रमुख क्षेत्रांचा समावेश आहे:

1. Artificial Intelligence (AI)

2. Drone Technology

3. Cyber Security

4. Semiconductor Technology

5. Electric Vehicle Technology

6. Internet of Things (IoT)

7. Green Energy

हे अभ्यासक्रम उद्योग व तज्ञांच्या सल्ल्याने विकसित करण्यात आले आहेत.

---

PM-SETU योजनेद्वारे आयटीआयचे आधुनिकीकरण

केंद्र सरकारने प्रधानमंत्री कौशल्य विकास व रोजगार क्षमता उन्नयन आयटीआय (PM-SETU) योजना मंजूर केली आहे.

या योजनेअंतर्गत:

1. 1000 सरकारी आयटीआयचे आधुनिकीकरण

2. 200 Hub ITI

3. 800 Spoke ITI

यामध्ये विद्यार्थ्यांसाठी खालील सुविधा उपलब्ध केल्या जातील:

1. स्मार्ट क्लासरूम

2. आधुनिक प्रयोगशाळा

3. डिजिटल शिक्षण सामग्री

4. उद्योगानुरूप अभ्यासक्रम

---

प्रशिक्षकांसाठी CITS प्रशिक्षण

आयटीआयमधील प्रशिक्षणाची गुणवत्ता वाढवण्यासाठी Craft Instructor Training Scheme (CITS) राबवली जाते.

हे प्रशिक्षण खालील संस्थांमध्ये दिले जाते:

1. 33 राष्ट्रीय कौशल्य प्रशिक्षण संस्था (NSTI)

2. 5 NSTI विस्तार केंद्र

3. 120 प्रशिक्षक प्रशिक्षण संस्था (IToT)

गेल्या तीन वर्षांत 27,677 प्रशिक्षकांना प्रशिक्षण देण्यात आले आहे.

---

सरकारचे उद्दिष्ट

केंद्र सरकारचे मुख्य उद्दिष्ट म्हणजे आयटीआय प्रशिक्षण उद्योगाच्या गरजेनुसार अद्ययावत करणे आणि युवकांना खालील संधी उपलब्ध करून देणे:

1. चांगल्या रोजगाराच्या संधी

2. स्वयंरोजगाराच्या संधी

3. आधुनिक तांत्रिक कौशल्य

ही माहिती कौशल्य विकास व उद्योजकता मंत्रालयाचे राज्यमंत्री (स्वतंत्र प्रभार) श्री. जयंत चौधरी यांनी लोकसभेत लेखी उत्तरात दिली.

📢 आयटीआय संबंधित अधिक माहितीसाठी आम्हाला फॉलो करा 👇

🌐 Website:
https://www.nkrathod.in

📘 Facebook:
https://www.fb.com/nkrathod.in

🐦 Twitter (X):
https://www.twitter.com/nkrathod_in

📸 Instagram:
https://www.instagram.com/nkrathod.in

📢 Telegram Channel:
https://t.me/itiupdate

▶️ YouTube:
https://www.youtube.com/nkrathod

---

✅ आयटीआय बद्दल सर्व काही – एका क्लिकवर!

✔ ITI प्रवेश माहिती
✔ परीक्षा व निकाल अपडेट
✔ NCVT प्रमाणपत्र माहिती
✔ नोकरी व रोजगार संधी
✔ लेटेस्ट ITI अपडेट्स

📌 संपूर्ण आयटीआय माहिती – एकाच ठिकाणी!